สำหรับพวกเราสัตว์เลี้ยงคือ “ลูก” และสมาชิกคนสำคัญในครอบครัวที่อยู่เคียงข้างเราในทุกช่วงเวลา แต่จะน่าเศร้าแค่ไหน หากในวาระสุดท้ายของชีวิต เรากลับต้องถูกแยกห่างจากรักลูกสี่ขา เพราะกฎระเบียบของสถานพยาบาล
วันนี้ เราจะพาทุกคนไปดูเรื่องราวอบอุ่นหัวใจจากประเทศโปแลนด์ ที่กำลังผลักดันกฎหมายเพื่อเปลี่ยน “ความประสงค์ส่วนตัว” ให้กลายเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของผู้ป่วยที่จะได้พบสัตว์เลี้ยงของตนเป็นครั้งสุดท้ายค่ะ
จุดเริ่มต้นจาก “หัวใจ” ของผู้ป่วยและน้องแมว
จุดเริ่มต้นของภารกิจนี้มาจาก ดร. โทมัส ดีเซียร์ซาโนวสกี (Dr. Tomasz Dzierżanowski) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ประคับประคองในกรุงวอร์ซอ ประเทศโปแลนด์
เขาเล่าว่า แรงบันดาลใจสำคัญมาจากผู้ป่วยโรคมะเร็งรายหนึ่ง ซึ่งในช่วงสุดท้ายของชีวิต เขากลับไม่ได้กังวลเรื่องความตายของตัวเอง แต่เป็นห่วงแมว 2 ตัวที่รออยู่ที่บ้านอย่างสุดหัวใจ
เมื่อคุณหมอจัดการให้แมวทั้งสองได้เข้ามาเยี่ยมที่หอผู้ป่วย หยาดน้ำตาแห่งความสุข และการตอบสนองที่แสนอ่อนโยนของน้องแมว ไม่เพียงแต่เยียวยาใจผู้ป่วย แต่ยังสร้างความตื้นตันใจให้กับเจ้าหน้าที่และผู้ป่วยคนอื่น ๆ จนนำมาสู่การผลักดันกฎหมายในที่สุด
เมื่อ “สัตว์เลี้ยง” คือยารักษาใจในยุคปัจจุบัน
นายแพทย์โทมัสอธิบายว่า ในปัจจุบันสังคมเรากำลังเผชิญกับ “โรคระบาดแห่งความเหงา” (Epidemic of Loneliness) โดยเฉพาะในคนรุ่นใหม่ที่อาจใช้ชีวิตในโลกเสมือนจริงมากจนขาดความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับผู้คน หรือผู้สูงอายุที่เพื่อนฝูงล้มหายตายจากไปหมด
ในหอผู้ป่วยระยะสุดท้าย การมีสัตว์เลี้ยงที่รักอยู่ใกล้ ๆ จะช่วยบรรเทาได้ทั้งความเจ็บปวดทางกาย และทางจิตวิญญาณ อย่างกรณีของ เอวา ลุตกา-ครอว์ซีก (Ewa Lutka-Krawczyk) วัย 70 ปี ที่ป่วยด้วยโรคมะเร็งถุงน้ำดี เธอบอกว่า สิ่งที่ทำให้เธอทุกข์ใจที่สุดคือการที่ กาย่า (Gaja) สุนัขจากสถานสงเคราะห์ที่เธอรับมาเลี้ยงกำลังรอเธออยู่ที่บ้าน และแทบจะไม่ยอมกินอาหารเลย การได้รู้ว่าจะมีกฎหมายรองรับให้กาย่ามาเยี่ยมได้ จึงเป็นสิ่งที่เติมเต็มพลังใจให้เธออย่างมาก
จาก “ความขอร้อง” สู่ “สิทธิทางกฎหมาย” ที่จับต้องได้
ปัจจุบัน ในโปแลนด์หรือแม้แต่ในหลายประเทศยุโรป การจะพาสัตว์เลี้ยงเข้าเยี่ยมผู้ป่วยมักขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของโรงพยาบาลเป็นกรณีไป แต่ร่างกฎหมายใหม่ที่เสนอต่อสภาโปแลนด์นี้ จะเป็นการแก้ไข พ.ร.บ. สิทธิผู้ป่วย (Act on Patient Rights) เพื่อรับรองว่า ผู้ป่วยในสถานดูแลระยะสุดท้ายมีสิทธิที่จะได้รับการเยี่ยมเยียนจากสัตว์เลี้ยงของตนเอง
นั่นหมายความว่า การพบกันครั้งสุดท้ายจะไม่ใช่ “ข้อยกเว้น” ที่ต้องรอการอนุญาตเป็นพิเศษอีกต่อไป แต่เป็นสิทธิที่สถานพยาบาลต้องให้ความสำคัญ และจัดเตรียมพื้นที่ให้เหมาะสม
ความปลอดภัยต้องมาคู่กับความอบอุ่น
แน่นอนว่าการพาสัตว์เลี้ยงเข้าโรงพยาบาลยังมีข้อจำกัดที่ต้องระวัง ร่างกฎหมายนี้ไม่ได้แปลว่าสัตว์เลี้ยงจะเข้าออกได้ทุกที่แบบอิสระ ทางโรงพยาบาลยังคงมีอำนาจในการกำหนดเงื่อนไขเพื่อความปลอดภัย เช่น
- การควบคุมการติดเชื้อ: สัตว์เลี้ยงต้องมีประวัติสุขภาพและวัคซีนที่ครบถ้วน
- ความปลอดภัยของส่วนรวม: ต้องไม่รบกวนผู้ป่วยรายอื่นที่มีความเสี่ยงด้านภูมิคุ้มกันหรืออาการแพ้
- การจัดการอย่างเหมาะสม: สัตว์เลี้ยงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ดูแลที่รับผิดชอบ มีสายจูงหรือกรงที่เหมาะสม
โปแลนด์ไม่ใช่ที่เดียวที่เริ่มตระหนักถึงเรื่องนี้ ในสเปนก็มีโครงการ “Tu mascota te acompaña” (สัตว์เลี้ยงอยู่เคียงข้างคุณ) ในบางโรงพยาบาล ขณะที่ในฝรั่งเศสและอิตาลีก็เริ่มมีการออกระเบียบรองรับการนำสัตว์เลี้ยงเข้าเยี่ยมในบางพื้นที่เช่นกัน
การผลักดันสิทธินี้สะท้อนให้เห็นว่า “การดูแลอย่างมีศักดิ์ศรี” ในช่วงท้ายของชีวิต ไม่ใช่เพียงการรักษาทางการแพทย์เท่านั้น แต่คือการให้ความสำคัญกับความรักความผูกพันที่ยิ่งใหญ่ที่สุดอย่างหนึ่งในชีวิตมนุษย์… นั่นคือความรักระหว่างเรากับลูกรักสี่ขานั่นเองค่ะ
บทความโดย
ณภัทรดนัย
ข้อมูลอ้างอิง
ABC News: A cancer patient’s cats inspired a push for pets in hospice wards
AP News: Proposed law would allow pets to visit terminally ill patients in hospitals in Poland
Euro Weekly News: Dying patients in Poland could be allowed one last visit from the pets waiting at home
NBC New York: How cancer patient’s cats inspired push for pets in hospice wards
TNN Thailand: โปแลนด์ผลักดันกฎหมายให้สัตว์เลี้ยงเข้าเยี่ยมผู้ป่วยระยะสุดท้าย
เรื่องอื่น ๆ ที่น่าสนใจ – ทำไม สุนัขชอบเอาหน้ามาซุกตักเวลาเราเศร้า
