หากพบว่า แมวหูบวม ไม่ว่าทั้งสองข้าง หรือข้างใดข้างหนึ่ง โดยมีลักษณะการบวมนิ่ม ๆ คล้ายถุงน้ำ ความผิดปกตินี้อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะหูบวมน้ำ
ภาวะหูบวมน้ำ หรือชื่อภาษาอังกฤษคือ Aural Hematoma เกิดขึ้นเนื่องจากมีเลือดออกสะสมภายใต้ผิวหนังของใบหู ทำให้ แมวหูบวม โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากการสะบัดศีรษะและใบหู มีการคันและการเกาหูอย่างแรงจากโรคของช่องหู
เมื่อแมวสะบัดหรือเกาอย่างรุนแรง จะทำให้เกิดการบาดเจ็บของผิวหนัง และหลอดเลือดบริเวนด้านใบหูแตก และมีเลือดไหลสะสมอยู่บริเวณใต้ผิวหนังด้านในของใบหูและมีการแยกตัวของชั้นกระดูกอ่อนกับชั้นผิวหนัง ทำให้มีเลือดเข้าไปคั่งสะสมอยู่จำนวนมากจนเกิดการบวมขึ้นอย่างเห็นได้ชัด หรือในบางกรณีเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน และระบบเลือดทำให้เกิดภาวะเลือดคั่งที่ใบหูได้
สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะหูบวมน้ำ
ส่วนใหญ่แล้วภาวะหูบวมน้ำนี้ไม่ได้อยู่ ๆ ก็เกิดขึ้นเอง แต่ต้องมีความผิดปกติที่ทำให้แมวต้องสะบัดหูหรือเกาหูแรงจนเส้นเลือดภายในหูแตก เช่น
- โรคหูอักเสบ การเชื้อแบคทีเรีย ยีสต์ ในช่องหูหรือมีไรในหู ทำให้เกิดการอักเสบของช่องหู แมวจะมีอาการคันมากจนต้องสะบัดหูแรง ๆ ซ้ำ ๆ จนสามารถทำให้เส้นเลือดในใบหูแตกและเกิดเลือดคั่งเลือดและบวมขึ้นของใบหู
- โรคผิวหนังภูมิแพ้ ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของผิวหนังและช่องหู และมีอาการคันเรื้อรัง ทำให้แมวเกาคันบริเวณหู และสะบัดหูแรงๆ นำไปสู่การแตกของเส้นเลือดในใบหูได้
- การบาดเจ็บจากการกระแทกที่บริเวณใบหู การโดนกัดหรือโดนข่วนที่ใบหู
- มีสิ่งแปลกปลอมหรือมีการระคายเคืองในช่องหูและทำให้เกิดการสะบัดหูอย่างรุนแรง
- ความผิดปกติของระบบการแข็งตัวของเลือดก็สามารถทำให้เกิดอาการเลือดออกง่ายและเกิดการคั่งของเลือดในใบหูได้
การวินิจฉัยภาวะหูบวมน้ำ
การตรวจวินิจฉัยภาวะหูบวมน้ำในแมวสามารถตรวจวินิจฉัยได้ไม่ยาก โดยการตรวจร่างกาย และคลำบริเวณใบหู เพื่อประเมินลักษณะก้อนบวม การเจาะดูดของเหลวบริเวณใบหูจะพบเป็นสิ่งคัดหลั่งมีลักษณะสีแดงเข้ม หรือจางคล้ายเลือด
นอกจากนี้ สัตวแพทย์จะต้องตรวจหาสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ เช่น การตรวจช่องหู การตรวจไรในหู การตรวจเซลล์วิทยา (Cytology) เช่น ย้อมตรวจขี้หู เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุของอาการต้นตอที่ทำให้เกิดอาการคันหู การอักเสบ และทำให้สะบัด หรือเกาหูอย่างรุนแรง หรือหากสงสัยปัญหาจากระบบเลือด สัตวแพทย์จะตรวจวินิจฉัยทางโลหิตวิทยาร่วมด้วย เพื่อวางแผนในการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แนวทางการรักษาภาวะหูบวมน้ำในแมว
การรักษาภาวะหูบวมน้ำสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การเจาะเพื่อระบายสิ่งคัดหลั่งและเลือดที่คั่งในใบหูออก ร่วมกับการรักษาทางยา ด้วยการให้ยาลดการอักเสบ การเจาะระบายน้ำอาจเกิดการบวมกลับมาได้ และอาจจะต้องมีการเจาะระบายซ้ำ
การรักษาด้วยการผ่าตัดเพื่อกรีดเปิดระบายเลือดที่คั่งออก และเย็บผิวหนังให้ติดกับกระดูกอ่อนที่บริเวณใบหูเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ การรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดต้องทำภายใต้การวางยาสลบจึงต้องมีการประเมินสุขภาพของแมวก่อน และต้องรักษาจัดการสาเหตุที่ทำให้เกิดช่องหูอักเสบ เช่น การใช้ยาหยอดหูในกรณีที่มีหูติดเชื้อ การจัดการปรสิตภายนอก การจัดการปัญหาภูมิแพ้ เป็นต้น
ภาวะหูบวมน้ำ (Aural Hematoma) อาจไม่ได้อันตรายถึงชีวิตแต่หากปล่อยไว้นาน หรือไม่ได้รับการรักษาใบหูอาจเกิดพังผืดจน ใบหูหดผิดรูปถาวร แมวจะเจ็บปวดมากขึ้นและไม่สบายตัว ดังนั้น ควรพาไปพบสัตวแพทย์ตั้งแต่เมื่อเริ่มมีอาการ เพื่อวางแผนการรักษาและลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำอีก
บทความโดย
สพ.ญ.ปิยวรรณ ภู่ระหงษ์
สัตวแพทย์ประจำโรงพยาบาลแมว PURRfect Cat Hospital
เรื่องอื่น ๆ ที่น่าสนใจ – ไรขน และ ไรในหู ของแมว
