หมาชอบกัดรองเท้า ไม่ใช่เพราะดื้อ แต่เพราะเรายังไม่ได้ฟังในสิ่งที่เขาพยายามพูด
รองเท้าคู่หนึ่งไม่ว่า จะมีราคาแพง หรือ ราคาถูก แต่สำหรับหมา มันคือ ของที่มีค่ามาก เพราะนั่นคือ วัตถุที่รวม “กลิ่นของคนที่รักที่สุด” “รูปทรงที่กัดมัน” และ “พื้นผิวที่ให้แรงต้านพอดี” ไว้ในชิ้นเดียว
ดังนั้น ก่อนจะโกรธ ก่อนจะดุ ก่อนจะตี อยากชวนให้หยุดถามคำถามใหม่ว่า “หมากำลังต้องการอะไร และรองเท้าคู่นั้นกำลังทำหน้าที่แทนอะไรในชีวิตเขา”
รองเท้าในสายตาหมา คืออะไร
รองเท้าไม่ได้เป็นแค่ของใช้ มันคือ สื่อทางอารมณ์ กลิ่นเท้าของเจ้าของคือกลิ่นที่คุ้นเคยที่สุด กลิ่นเหงื่อ กลิ่นผิว กลิ่นบ้าน สำหรับหมาแล้ว นี่คือ “ความปลอดภัย”
เมื่อหมาคาบรองเท้า เขาไม่ได้คิดจะทำลาย เขากำลัง “เชื่อมต่อ” กับบางอย่างที่เขาขาดอยู่ในตอนนั้น
สาเหตุที่แท้จริงเกี่ยวกับ หมาชอบกัดรองเท้า
1. วัยผลัดฟัน และความคันที่พูดไม่ได้
ลูกหมาช่วงประมาณ 3 – 7 เดือน เป็นช่วงเวาที่ มาจะคันเหงือก เจ็บเหงือก และระคายตลอดเวลา
การเคี้ยวคือวิธีเดียวที่พวกเขารู้จักในการบรรเทาอาการเหล่านั้น และรองเท้าคือของที่ “แข็งพอดี ไม่แข็งเกิน ไม่อ่อนเกิน” ถ้าในบ้านไม่มีของเคี้ยวที่เหมาะ รองเท้าจะถูกเลือกโดยอัตโนมัติ
2. พลังงานค้างในร่างกายและสมอง
หมาที่ไม่ได้ใช้พลังงาน ไม่ได้เดิน ไม่ได้เล่น ไม่ได้ใช้จมูก ไม่ได้ใช้สมอง จะหากิจกรรมที่ “ใช้ปาก” แทน ซึ่งรองเท้าให้ทั้งการใช้แรง การแก้เบื่อ และความตื่นเต้น โดยเฉพาะหมาที่กัดตอนเย็น หรือหลังเจ้าของกลับบ้าน นั่นคือสัญญาณชัดเจนของพลังงานที่ยังไม่ถูกใช้
3. ความเครียดและการแยกจาก (Separation-related behavior)
หมาหลายตัวกัดรองเท้า เฉพาะตอนเจ้าของไม่อยู่ นี่ไม่ใช่ความดื้อ แต่มันคือการปลอบใจตัวเอง เพราะรองเท้าที่มีกลิ่นเจ้าของ ทำหน้าที่เหมือน “ผ้าห่มที่แสนอบอุ่นทางใจ” ในช่วงเวลาที่เขารู้สึกไม่มั่นคง
4. หมาชอบกัดรองเท้า เพราะเราเคยสอนเขาโดยไม่รู้ตัว
การวิ่งไล่ การตะโกน การแย่ง สำหรับหมาบางตัว นี่คือ “เกม” รองเท้าจึงไม่ใช่แค่ของกัด แต่เป็นปุ่มเรียกปฏิสัมพันธ์ ความสนใจจาก เจ้าของ
5. ธรรมชาติของปากหมา
หมาใช้ปากสำรวจโลกเหมือนที่เด็กใช้มือ ถ้าโลกใบนั้นไม่มีของให้กัดอย่างเหมาะสม พวกเขาจะเลือกของที่ “รู้สึกดีที่สุด” สำหรับปากเขา
การแก้ปัญหา หมาชอบกัดรองเท้า
ไม่ใช่แค่หยุดพฤติกรรม แต่เปลี่ยนระบบชีวิต
หลักคิดสำคัญ: หมาไม่ควรถูกบอกว่า “อะไรห้ามทำ” โดยที่ไม่เคยถูกสอนว่า “อะไรทำได้”
ขั้นที่หนึ่ง: หยุดเปิดโอกาสให้ผิดพลาด
รองเท้าต้อง หายไปจากพื้นที่ใช้ชีวิตของหมา ไม่ใช่เพื่อเอาชนะหมา แต่เพื่อหยุดการฝึกพฤติกรรมผิดซ้ำ ๆ ทุกครั้งที่หมากัดรองเท้าได้
เขาอาจรู้สึกว่าเขาเก่งขึ้น เพราะเขาทำให้เจ้าของสนใจ การเก็บรองเท้า คือการหยุดวงจรนี้ทันที
ขั้นที่สอง: ตั้ง “ของกัดที่ถูกกฎของบ้าน”
ของเคี้ยวที่ดีต้อง
- เหมาะกับแรงกัดและวัย
- ไม่แตกเป็นเศษ
- ให้ความรู้สึกดีต่อปาก
และต้องมีมากกว่าหนึ่งแบบ เพื่อไม่ให้หมาเบื่อ เมื่อหมาเลือกของถูก ต้องมีการยอมรับ การชม หรือรางวัลเสมอ
ขั้นที่สาม: สอนภาษาเดียวกันกับหมา
แทนการแย่งจากปาก เราใช้ “การแลก” ด้วยของที่เราเลือกแทนการดุ เราใช้ “การสื่อสาร”แทนการทำโทษ
การสอนให้หมาคาบของคือการบอกว่า “มนุษย์ไม่ใช่คนที่มาชิง แต่เป็นคนที่ไว้ใจได้” หมาที่ไว้ใจจะไม่รีบกัดและไม่หวงของ
ขั้นที่สี่: ใช้พลังงานให้ถูกทาง
หมาที่สงบคือหมาที่ “ได้ใช้ชีวิตครบ”
ในหนึ่งวันควรมี
- การเคลื่อนไหวร่างกายออกกำลังกาย
- งานใช้จมูก
- การฝึกสมองสั้น ๆ
ไม่ต้องยาวแต่ต้องสม่ำเสมอ หมาที่เหนื่อยพอดี ไม่ต้องการรองเท้าเป็นที่ระบาย
ขั้นที่ห้า: ถ้ากัดตอนอยู่ลำพัง
อย่าลงโทษเมื่อกลับมา เพราะหมาไม่เข้าใจเวลาแบบเรา
สิ่งที่ต้องทำคือ
- เตรียมหมาให้สงบก่อนออกจากบ้าน
- ให้กิจกรรมที่ทำได้เฉพาะตอนคุณไม่อยู่
- สร้างประสบการณ์ใหม่ว่า “อยู่คนเดียวไม่ได้น่ากลัว”
ถ้าหมามีอาการตื่นตระหนกรุนแรง ทำลายหนัก หอบ น้ำลายยืด ควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ เพราะนี่คือเรื่องอารมณ์ ไม่ใช่การฝึกธรรมดา
สิ่งที่ไม่ควรทำ
- ไม่ตี
- ไม่ตะคอก
- ไม่ทาของฉุนบนของชิ้นนั้น
- ไม่ทำให้หมารู้สึกว่ามนุษย์คือภัย
เพราะหมาที่กลัว จะไม่เรียนรู้ เขาแค่หาทางเอาตัวรอด
บทสรุป ทำไม หมาชอบกัดรองเท้า
รองเท้าที่พัง ไม่ใช่สัญญาณของหมาไม่ดี แต่คือสัญญาณว่า “บางอย่างในชีวิตเขายังไม่สมดุล” เมื่อเราแก้ที่ต้นเหตุ รองเท้าจะกลับมาเป็นแค่รองเท้า ไม่ใช่เครื่องมือสื่อสารของหมาอีกต่อไป
เราเชื่อเสมอว่า หมาทุกตัวอยากใช้ชีวิตอย่างสงบ ถ้าเราเข้าใจภาษาเขามากพอ เขาจะไม่ต้องพูดผ่านรองเท้าอีกเลย
บทความโดย
คุณภาณุ ศรีรัตนประภาส ผู้ก่อตั้งเพจส่ายหาง The Happy Tails
เรื่องอื่น ๆ ที่น่าสนใจ – ของเล่นสุนัข ใครว่าไม่สำคัญ
