เชื่อว่าคนเลี้ยงสุนัขแทบทุกบ้านต้องเคยเจอสถานการณ์ชวนขำปนเอ็นดู เมื่อ สุนัขชอบคาบของมาอวด ไม่ว่าจะเป็น ตุ๊กตาเน่า ลูกบอล หรือแม้แต่ถุงเท้าเก่า ๆ วิ่งหน้าตั้งเข้ามาหาเรา ทำท่าทางกระดิกหางเหมือนอยากชวนเล่น แต่เมื่อเรายื่นมือเข้าไปเพื่อจับของเหล่านั้น หรือบอกให้ปล่อย พวกเขากลับกดขากรรไกรแน่น สะบัดหน้าหนี หรือวิ่งซิกแซ็กหลบหลีกอย่างพริ้วไหว
พฤติกรรม “อยากอวดแต่ไม่อยากให้” นี้ ไม่ใช่แค่ความกวนของสุนัข แต่มีรากฐานมาจากจิตวิทยา สัญชาตญาณสัตว์ป่า และพฤติกรรมที่ถูกหล่อหลอมโดยตัวเจ้าของเอง
เหตุผลหลัก: ทำไมสุนัขชอบคาบของมาอวด และทำท่าทีหวงของ
สัญชาตญาณนักล่าและการฉลองความสำเร็จ:
ในอดีต บรรพบุรุษของสุนัขต้องล่าสัตว์เพื่อความอยู่รอด เมื่อสุนัขในปัจจุบันคาบของเล่น (โดยเฉพาะของเล่นที่มีเสียงปี๊บๆ สัมผัสนุ่ม หรือผ้าเก่าๆ ที่มีกลิ่นเจ้าของ) พวกเขาจะมองสิ่งนั้นเป็น “เหยื่อ” หรือ “ถ้วยรางวัล” การคาบมาหาคุณเปรียบเสมือนการนำผลงานชิ้นโบแดงมาอวดให้จ่าฝูงได้รับรู้และชื่นชม ย้ำว่าแค่อยากให้อิจฉาและชมเชย ไม่ได้อยากโดนยึดไป
ต้องการชวนเล่นเกม “วิ่งไล่จับ”
ในมุมมองของสุนัข กติกาการเล่นสนุกไม่ได้มีแค่การวิ่งไปคาบของที่ถูกโยนออกไป แต่การที่เขาคาบของมาหาแล้ววิ่งหนีเมื่อเราจะหยิบ มันคือเกมวิ่งไล่จับที่มีกติกาง่ายๆ ว่า “ฉันเป็นคนถือของ ส่วนเธอมีหน้าที่วิ่งไล่ตามฉัน” ยิ่งเราเดินไล่ตาม หรือทำท่าทางกระฟัดกระเฟียด สุนัขจะยิ่งรู้สึกตื่นเต้นและคิดว่าเรากำลังเล่นด้วยอย่างสนุกสนาน
เป็นพฤติกรรมการทักทายและเรียกร้องความสนใจ
สุนัขมักจะคาบของเล่นมาหาเมื่อเราเพิ่งกลับมาถึงบ้าน หรือเมื่อพวกเขารู้สึกเบื่อ ของเล่นชิ้นนั้นเป็นเหมือน “สื่อกลาง” หรือน้ำแข็งละลายพฤติกรรมในการเปิดบทสนทนา พวกเขาแค่อยากให้เราหันมามอง พูดคุยด้วยน้ำเสียงตื่นเต้น หรือลูบหัว แต่ไม่ได้ตั้งใจจะส่งมอบของชิ้นนั้นให้เราตั้งแต่แรกเริ่ม
พฤติกรรม “หวงของ” ที่พัฒนามาจากความระแวง
ข้อนี้ต้องระวัง หากสุนัขมีอาการเม้มปากแน่น ตัวแข็งทื่อ ตาขวาง หรือเริ่มส่งเสียงขู่ในลำคอต่ำๆ เมื่อเราเข้าใกล้ นั่นแปลว่าไม่ใช่การเล่นแล้ว แต่เป็นสัญชาตญาณการปกป้องสิ่งของที่มีค่าสำหรับพวกเขา ซึ่งเกิดจากประสบการณ์ในอดีตที่ว่า “เมื่อไหร่ที่ยอมให้มนุษย์จับ ของสิ่งนั้นจะหายไปตลอดกาล”
สิ่งที่ไม่ควรทำ ข้อผิดพลาดที่ยิ่งกระตุ้นให้สุนัขหวงของ
- การวิ่งไล่จับเพื่อแย่งของ ยิ่งคุณวิ่งไล่ สุนัขยิ่งได้ใจและคิดว่านี่คือเกม หากไม่ใช่ของอันตราย การวิ่งไล่จะยิ่งทำให้พฤติกรรมนี้ฝังลึก
- การง้างปากหรือใช้กำลังแย่ง วิธีนี้จะทำให้สุนัขรู้สึกเครียด กลัว และสร้างทัศนคติเชิงลบว่ามนุษย์คือผู้แย่งชิง ในอนาคตพวกเขาอาจเปลี่ยนจากการวิ่งหนี เป็นการแว้งกัดเพื่อปกป้องของแทน
4 ขั้นตอนฝึกและรับมือ ให้สุนัขยอม “คายของ” อย่างเต็มใจ
หากต้องการเปลี่ยนกิจกรรมยื้อแย่งให้เป็นเรื่องที่สนุกและปลอดภัย ลองนำเทคนิคตามหลักการปรับพฤติกรรมเชิงบวก (Positive Reinforcement) เหล่านี้ไปฝึก:
1. ฝึกคำสั่ง “คาย” ด้วยการแลกเปลี่ยนสิ่งที่ดีกว่า:
อย่าใช้วิธีแย่งของมาตรงๆ ให้ลองใช้ขนมที่มีกลิ่นหอมแรงๆ และเป็นของโปรดของเขา (High-value treats) ยื่นไปใกล้จมูกของเขา ทันทีที่เขาอ้าปากปล่อยของเล่นเพื่อจะกินขนม ให้พูดคำว่า “คาย” หรือ “ปล่อย” (Drop) ทันทีที่ของหลุดจากปาก ให้ขนมพร้อมคำชมทันที เพื่อให้เขาเรียนรู้ว่าการปล่อยของไม่ได้ทำให้เขาสูญเสีย แต่ทำให้ได้สิ่งที่ดีกว่ากลับมา
2. ใช้กฎ “ของเล่นสองชิ้นที่มูลค่าเท่ากัน”
เวลาเล่นโยนบอล หากเขาคาบลูกแรกกลับมาแต่เม้มปากแน่นไม่ยอมปล่อย ห้ามไปแย่ง แต่ให้คุณหยิบลูกบอลอีกหนึ่งลูกที่เหมือนกันเป๊ะๆ ขึ้นมาเดาะหรือโยนเล่นต่อหน้าเขา สัญชาตญาณของสุนัขจะหันมาสนใจของชิ้นใหม่ที่กำลังเคลื่อนไหว และยอมปล่อยลูกเก่าในปากเพื่อมารอลูกใหม่แทน วิธีนี้ช่วยลดแรงกดดันและอาการหวงได้ดีมาก
3. ใช้ “ความนิ่งและเมินเฉย” เข้าสู้
หากคุณพยายามจะจับแล้วเขาเบี่ยงตัวหนี หรือทำท่าชวนวิ่งไล่จับ ให้คุณหยุดนิ่งทันที เก็บมือ กอดอก มองไปทางอื่น หรือเดินหนีออกจากห้อง เพื่อส่งสัญญาณให้เขารู้ว่า “ถ้าเธอไม่ยอมปล่อยของ ความสนุกและตัวฉันก็จะหายไป” สุนัขฉลาดพอที่จะเรียนรู้ว่าการไม่ยอมร่วมมือทำให้เกมจบลง และรอบหน้าเขาจะยอมคายเพื่อให้เกมดำเนินต่อ
4. คืนของเล่นให้หลังยอมปล่อย
ทุกครั้งที่เขายอมคายของเล่นให้ตามคำสั่ง อย่าเพิ่งรีบเก็บของเล่นชิ้นนั้นซ่อนไปทันที ให้รีบชม ตบมือ แล้วส่งของเล่นชิ้นนั้นคืนให้เขาไปคาบเล่นต่อ หรือโยนให้เขาไปคาบอีกรอบ วิธีนี้จะลบล้างความกลัวในใจสุนัข ทำให้เขาเข้าใจว่า “การส่งของให้เจ้าของ ไม่ได้แปลว่าของชิ้นนั้นจะถูกยึดไปตลอดกาล”
บทสรุปเรื่อง สุนัขชอบคาบของมาอวด
พฤติกรรมคาบของมาอวดแต่ไม่ยอมคาย ส่วนใหญ่เกิดจากความต้องการสื่อสาร ชวนเล่น และแสดงความรักในแบบฉบับของพวกเขาเอง การรับมือด้วยความเข้าใจ จิตวิทยา และการไม่ยื้อแย่ง จะช่วยสร้างความไว้วางใจ ลดอาการก้าวร้าว และเปลี่ยนพฤติกรรมชวนปวดหัวนี้ให้กลายเป็นการกระชับความสัมพันธ์ที่สนุกสนานระหว่างคุณกับสุนัขแสนรักได้อย่างยั่งยืน
บทความโดย
น้องลูกหมี
ข้อมูลอ้างอิง
Holiday Barn Pet Resorts – The Psychology Of Dogs and their Toys
WebMD – How to Teach a Dog to Fetch
เรื่องอื่น ๆ ที่น่าสนใจ – ทำไม สุนัขขู่เจ้าของ ทั้งที่เลี้ยงมากับมือ
